Charakterystyka procesów transakcyjnych M&A w Polsce

Polski rynek transakcyjny w nowej, trudnej rzeczywistości gospodarczej rozwija się i wzbudza niesłabnące zainteresowanie inwestorów. W latach 2020-2022 w regionie Europy Środkowo⁠-⁠Wschodniej Polska zajmowała pierwsze miejsce zarówno pod względem liczby transakcji M&A, jak również ich wartości. Zapytaliśmy inwestorów jakie są główne czynniki, które biorą pod uwagę przy wyborze celu akwizycji, w jaki sposób przeprowadzają transakcje i jak według nich będzie wyglądać ten rynek w najbliższej przyszłości.

Najważniejsze informacje z raportu

W obliczu kryzysów i wielu zmian w otoczeniu gospodarczym rośnie istotność jakości kadry kierowniczej w zakresie dostosowania firmy do nieprzewidywalnych zdarzeń oraz dostępność pracowników na rynku pracy z odpowiednim doświadczeniem branżowym.

Głównym motywem inwestycyjnym dla inwestorów strategicznych jest przejęcie portfolio klientów, kanału dystrybucji, a także portfolio produktów lub usług. Dla inwestorów finansowych kluczowymi motywami są zysk na planowanej odsprzedaży oraz konsolidacja branży w ramach posiadanego portfela inwestycyjnego.

Nowe technologie to sektor, który postrzegany jest jako najbardziej atrakcyjny dla inwestycji kapitałowych w odczuciu inwestorów zarówno strategicznych jak i finansowych. W najbliższych miesiącach najwięcej transakcji możemy się spodziewać również w branży e-commerce, IT, ochrony zdrowia i energetyki odnawialnej.
 

Polski rynek transakcyjny

W 2022 roku w regionie Europy Środkowo-Wschodniej Polska po raz kolejny wyróżniała się jako główny rynek fuzji i przejęć. Pomimo wielu wyzwań gospodarczych okazał się on ostatecznie bardzo silnym i odpornym na zawirowania związane z inflacją, czy cenami energii. Wartość transakcji osiągnęła najwyższy od dekady poziom – 74,9 mld zł (16 mld euro), co stanowi wzrost o jedną trzecią w porównaniu z rokiem 2021. Dużą część tej wartości stanowiła fuzja państwowych firm energetycznych. Pomimo tego, że transakcji klasyfikujących się do kategorii bardzo dużych pod kątem wartości było nieco mniej niż w 2021 roku, aż osiem z nich przekroczyło wartość 300 mln euro. Mimo spadku liczby transakcji w porównaniu z poprzednim rokiem, Polska i tak okazała się najbardziej aktywnym terytorium w Europie Środkowo-Wschodniej z liczbą fuzji i przejęć oscylującą w okolicach 340.

Charakterystyka transakcji w Polsce

Cechy i specyfika procesów transakcyjnych w Polsce kształtowane są poprzez otoczenie podmiotów ich dokonujących oraz wewnętrzne uwarunkowania panujące w spółkach nabywających, jak i kupowanych. Z badania KPMG w Polsce wynika, że:

1. Czas potrzebny do przeprowadzenia transakcji M&A na polskim rynku od daty pierwszego kontaktu do momentu podpisania umowy SPA to przeciętnie 10 miesięcy.
2. Najczęstszym sposobem identyfikacji celu przejęcia jest wewnętrzny proces identyfikacji i selekcji – wskazało tak 60% respondentów z grupy inwestorów strategicznych oraz ponad 71% spośród inwestorów finansowych.
3. Typy biznesów, jakimi przede wszystkim zainteresowani są w najbliższej perspektywie czasowej inwestorzy, to spółki dojrzałe i w fazie wzrostu.
4. Do głównych przyczyn niepowodzeń przy realizacji transakcji należą zbyt wysokie oczekiwania cenowe sprzedającego, zmieniające się otoczenie gospodarcze i perspektywy rozwoju danej branży oraz przeszkody czy ryzyka wynikające wprost z badań due diligence.
    

Globalne zmiany gospodarcze a rynek fuzji i przejęć

Otoczenie makroekonomiczne i możliwość recesji w nadchodzących miesiącach prawdopodobnie negatywnie wpłyną na rynek fuzji i przejęć, jednak w perspektywie średnioterminowej prognozy są bardziej optymistyczne. Dalszy rozwój rynku transakcji M&A będzie uzależniony od dostępności surowców, cen energii, inflacji oraz wciąż toczącej się wojny w Ukrainie. Wiele aspektów procesów transakcyjnych pod wpływem globalnych wydarzeń uległo przewartościowaniu.

Według ankietowanych inwestorów bezsprzecznie rośnie istotność jakości kadry kierowniczej w zakresie dostosowania firmy do nieprzewidywalnych zdarzeń, czy dostępu do pracowników z odpowiednim doświadczeniem branżowym. Coraz ważniejsza jest kwestia wykorzystywania nowych technologii w produkcji i świadczeniu usług oraz dostosowywanie działalności do kryteriów ESG.