Producenci samochodów w Europie coraz poważniej traktują elektromobilność

Nowe technologie oraz zmiany w modelach biznesowych w branży motoryzacyjnej są obecnie kluczowym wyznacznikiem kierunku jej rozwoju. Zakres przekształceń dotyczy nie tylko samych pojazdów, ale także wpływa na infrastrukturę, gospodarkę i społeczeństwo. Wprowadzenie elektrycznych samochodów na rynek i rosnące zainteresowanie alternatywnymi źródłami napędu zmieniają całą branżę i na nowo definiują pojęcie mobilności. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, zachęcamy do zapoznania się z europejską perspektywą 24. edycji „KPMG Global Automotive Executive Survey” oraz polskim podsumowaniem tej publikacji.

Najważniejsze spostrzeżenia z perspektywy Europy

1. Europejscy przedstawiciele sektora motoryzacyjnego wykazują rosnący pesymizm co do perspektyw rentownego wzrostu w ciągu najbliższych pięciu lat, pomimo zmniejszonych w porównaniu z poprzednim rokiem obaw dotyczących stóp procentowych, cen energii i inflacji oraz stabilizacji cen surowców, a także złagodzenia presji regulacyjnej.
2. Prognozy wynikające z badania sugerują, że do 2030 roku sprzedaż nowych pojazdów elektrycznych z bateriami (BEV) w Europie będzie stanowiła 30% sprzedaży wszystkich pojazdów. Model sprzedaży i dystrybucji będzie zmierzał w kierunku sprzedaży bezpośredniej do klienta przez producentów samochodów, cyfrowych graczy e-commerce lub w modelu agencyjnym.
3. Kwestie związane z ładowaniem pojazdów elektrycznych stają się coraz bardziej powszechne i akceptowane przez europejskich konsumentów, a operatorzy sieci ładowania i przedsiębiorstwa energetyczne są najlepiej przygotowane do posiadania i eksploatacji stacji ładowania EV. Europa ma ambitny cel do osiągnięcia do 2030 roku w zakresie publicznej infrastruktury ładowania EV (6,8 miliona publicznie dostępnych punktów ładowania pojazdów elektrycznych i 70 miliardów dolarów inwestycji).
4. Europejscy producenci samochodów wciąż borykają się z trudnościami w łańcuchach dostaw, zwłaszcza jeśli chodzi o kluczowe surowce, takie jak materiały do baterii, ropa (i gaz), metale ziem rzadkich i półprzewodniki, co wynika z trwających napięć geopolitycznych.
5. Firmy motoryzacyjne w Europie zdają się być mniej przygotowane na zaawansowane technologie produkcyjne, takie jak generatywna sztuczna inteligencja, a umiejętności związane z inżynierią oprogramowania samochodów autonomicznych są uważane za najważniejsze.
6. W wyniku cyfrowej rewolucji w branży motoryzacyjnej, restrukturyzacja przedsiębiorstw prawdopodobnie nabierze tempa, ponieważ wielu producentów samochodów i dostawców pozbywa się swoich niestrategicznych aktywów, zwłaszcza tych, które są zależne od pojazdów napędzanych paliwami kopalnymi.

Przyszłość napędów alternatywnych

Choć sprzedaż pojazdów elektrycznych rozwija się dynamicznie, ostatnio zaobserowowano spowolnienie tempa wzrostu i stabilizację rynku. Prognozy wskazują, że do 2030 roku pojazdy elektryczne będą odpowiadać za ponad dwie trzecie globalnej sprzedaży samochodów. Przewiduje się, że Chiny zajmą czołową pozycję pod względem udziału pojazdów elektrycznych (36%) w rynku, podczas gdy w przypadku USA, Japonii i Europy Zachodniej oczekiwany udział wynosi od 30 do 33%.

Prognozy dotyczące trzech głównych firm dominujących na rynku pozostały stabilne. Tesla utrzymuje swoje przwództwo, z BMW i Audi tuż za nią. W 2023 roku Model Y Tesli był najczęściej wybieraną wersją samochodu napędzanego alternatywnie w Europie. To prawdopodobnie przyczyniło się do znacznego wzrostu przewagi Tesli w prognozach respondentów. Marka ta utrzymuje również dominującą pozycję w zakresie infrastruktury ładowania, dysponując własną siecią stacji.

Jednym z kluczowych czynników wpływających na cenę pojazdów elektrycznych, a tym samym na ich konkurencyjność w stosunku do samochodów napędzanych w sposób konwencjonalny, jest cena akumulatora, która nadal stanowi znaczną część całkowitej kwoty. Aby obniżyć koszty, firmy produkcyjne muszą inwestować w nowe technologie. 71% europejskich dyrektorów z branży motoryzacyjnej przewiduje wzrost nakładów kapitałowych i badawczo-rozwojowych związanych z pojazdami bateryjnymi, z czego większość środków będzie kierowana na badania nad zaawansowanymi akumulatorami. Pomimo spadających od wielu lat cen litu, firmy zamiast koncentrować się wyłącznie na akumulatorach litowo-jonowych, prawdopodobnie będą rozwijać technologie sodowo-jonowe, półprzewodnikowe i litowo-żelazowo-fosforanowe.

Punkty ładowania

Oprócz zwiększania zasięgu akumulatorów, kolejnym czynnikiem, który może wpłynąć na popularność pojazdów elektrycznych, jest rozwijająca się sieć punktów ładowania. Konsumenci domagają się krótszych czasów ładowania. 32% europejskich dyrektorów uważa, że właściciele pojazdów elektrycznych będą skłonni czekać 20 minut na naładowanie pojazdu elektrycznego do 80% lub więcej (w 2022 roku takie przekonanie wyrażało 17% ankietowanych). Właściciele pojazdów elektrycznych w Ameryce Północnej i Europie zdają się być mniej cierpliwi w porównaniu z tymi w Chinach i Indiach, zatem będą wymagać wyższego odsetka szybkich ładowarek w ogólnodostępnej sieci ładowania. Zarówno w Europie, jak i globalnie, najbardziej oczekiwanym przez konsumentów miejscem ładowania pojazdów elektrycznych pozostaje ich własny dom rodzinny lub garaż. Na drugim miejscu znajdują się natomiast publiczne lub prywatne stacje ładowania.

Łańcuchy dostaw i nowe modele biznesowe

Europejscy przedstawiciele sektora motoryzacyjnego są zdecydowanie bardziej ostrożni w swoich prognozach dotyczących branży w porównaniu do ich odpowiedników z innych regionów świata. Tylko jedna czwarta respondentów ze Starego Kontynentu wykazuje optymizm w kwestii osiągnięcia rentownego wzrostu w ciągu najbliższych pięciu lat, co stanowi spadek o 7 punktów procentowych w porównaniu z wynikiem z ubiegłego roku. Co ciekawe, europejscy dyrektorzy wykazują mniejsze obawy niż pozostali respondenci wobec ewentualnych wpływów na działalność ich firm wzrostów stóp procentowych, cen energii czy inflacji. Taki niepokój wyraża jedynie 18% ankietowanych. Lepszym wynikiem może pochwalić się tylko branża motoryzacyjna w Chinach. Dobrą wiadomością dla firm motoryzacyjnych jest spadek i stabilizacja cen surowców w 2023 roku. To może wyjaśniać, dlaczego niższy odsetek kadry kierowniczej niż w poprzednim roku jest bardzo zaniepokojony krótkoterminową (najbliższe 12 miesięcy) zmiennością cen towarów. W porównaniu z chińskimi dyrektorami, większy odsetek europejskich dyrektorów wydaje się być zaniepokojony średnioterminową (następne pięć lat) ciągłością kluczowych towarów i komponentów. Te obawy wynikają z faktu, że w Europie nadal brakuje krajowych zdolności produkcyjnych.

Oprócz stabilizacji łańcuchów dostaw, ważnym czynnikiem wpływającym na rozwój branży jest wprowadzanie nowoczesnych modeli biznesowych i pozyskiwanie nowych źródeł przychodów. I chociaż wśród europejskich przedstawicieli sektora spadło przekonanie, że do 2030 roku większość zakupów będzie dokonywana online (73% w 2022 roku i 52% w 2023 roku), to nadal wierzą oni, że nowe kanały dystrybucji, takie jak sprzedaż bezpośrednia przez producentów czy model agencyjny, będą zyskiwać na znaczeniu. 58% respondentów jest również przekonanych, że konsumenci będą skłonni płacić za usługi w modelu subskrypcyjnym. 

Nowe technologie w branży motoryzacyjnej

Producenci samochodów wydają się być mniej gotowi na wdrażanie zaawansowanych technologii niż jeszcze rok temu. Tylko 32% europejskich dyrektorów branży motoryzacyjnej uważa, że ich firma jest bardzo lub wyjątkowo dobrze przygotowana na takie rozwiązania jak sztuczna inteligencja, cyfrowe bliźniaki czy zaawansowana robotyka. W poprzedniej edycji badania takie przekonanie wyrażało 59% ankietowanych. Tak duża różnica może sugerować, że firmy z branży motoryzacyjnej zdały sobie sprawę z tego, ile wysiłku, czasu i nakładów finansowych potrzeba, aby wprowadzić do firmy nowe narzędzia na wysokim poziomie zaawansowania technologicznego. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na rosnącą niepewność może być to, jak dynamicznie pojawiały się i rozwijały w ciągu ostatniego roku nowe systemy oparte na AI. Sektor motoryzacyjny musi w coraz większym stopniu konkurować w walce o najlepsze talenty z dziedziny nowych technologii z przedsiębiorstwami z innych branż. Obecnie najbardziej poszukiwani są inżynierowie oprogramowania AI/AV oraz inżynierowie produkcji, na przykład specjalizujący się w obszarze przemysłu 4.0. Waga tych kompetencji wzrosła w porównaniu z poprzednim rokiem.

Wkrótce firmy motoryzacyjne mogą mieć do czynienia z dodatkowymi konkurentami nie tylko w zakresie pozyskiwania specjalistów. Duże firmy technologiczne planują wejść do branży z własnymi pojazdami – taki scenariusz przewiduje większość europejskich dyrektorów. Szczególnym wyzwaniem mogą być technologiczni giganci z Chin, którzy dzięki popularnej tam produkcji kontraktowej mogą polegać na już istniejących na rynku producentach i wytwarzać swoje nowe pojazdy na zamówienie.

Obszary, w których AI może być wykorzystywane w sektorze motoryzacyjnym

• Projektowanie pojazdów i obszar B+R
• Produkcja samochodów
• Kontrola i prognozowanie łańcucha dostaw
• Poprawa doświadczeń konsumentów
• Rozwój pojazdów autonomicznych