Podcast: Dyrektywa w zakresie CCCTB 

Prowadzący: Dzień dobry Państwu. Witamy na kolejnym podcaście KPMG. Tym razem będziemy rozmawiać o Dyrektywie CCCTB, a naszym gościem jest Leszek Białoń, doradca podatkowy i dyrektor w dziale podatku CIT w KPMG w Polsce.

Prowadzący: Leszku, jakie korzyści dla przedsiębiorców prowadzących działalność międzynarodową wynikną z podpisania Dyrektywy w zakresie CCCTB?

L.B.: Przyczyną CCCTB była potrzeba obniżenia pośrednich kosztów podatkowych działalności przedsiębiorstw międzynarodowych. Komisja doszła do wniosku, firmy, które prowadzą działalność gospodarczą w kilku krajach Unii ponoszą zbyt wysoki koszt administrowania podatkami, wynikający z różnic pomiędzy poszczególnymi systemami podatkowymi.

Wysoki jest również koszt wejścia na poszczególne rynki państw Unii, wynikający z konieczności dostosowania się do lokalnych przepisów. Stąd potrzeba uproszczenia i ujednolicenia systemów podatkowych w poszczególnych krajach członkowskich po to, aby rynek wewnętrzny Unii uczynić bardziej konkurencyjny na zewnątrz. CCCTB będzie zatem korzystna przede wszystkim dla przedsiębiorstw międzynarodowych, gdyż ujednolici  zasady związane z wyliczaniem zobowiązań podatkowych.

Firmy międzynarodowe będą mogły w założeniu dokonywać rozliczeń podatkowych centralnie, w dowolnie wybranej lokalizacji, a nie jak dotychczas - w każdym kraju osobno. Ma się to przyczynić do zmniejszenia kosztów tzw. Tax Compliance tj. prowadzenia prawidłowych rozliczeń podatkowych.

Ważnym elementem CCCTB będzie możliwość trans-granicznego rozliczania strat podatkowych. Osiągając straty np. w Polsce, firma będzie mogła bez problemów odliczyć je od zysków osiąganych w Niemczech. W ten sposób opodatkowanie będzie bardziej dostosowane do faktycznej sytuacji firmy i jej wyników na działalności gospodarczej.

 
Uproszczenia i ujednolicenie zasad wyliczania podatku ma również w założeniu ułatwić inwestycje w innych krajach Unii tym podmiotom, które działają dotychczas w jednym kraju unii. Większa przejrzystość przepisów spowoduje, ze łatwiej będzie przewidzieć obowiązki wynikające z podatków w innym kraju, skoro zasady ich rozliczania w tym kraju będą podobne do tych, które obowiązują w rodzimej jurysdykcji. Łatwiej będzie tez wybrać lokalizację dla inwestycji poprzez łatwiejsze porównanie kosztów podatkowych działalności w kilku krajach.

Dla przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność w jednym kraju wprowadzenie CCCTB również może okazać się korzystne. Dlatego, że adaptacja zasad CCCTB może pośrednio doprowadzić do koniecznej zmiany niektórych przepisów, uważanych za niekorzystne lub restrykcyjne. Choć zasady CCCTB dotyczyć będą firm międzynarodowych, to jednak kraje członkowskie nie będą mogły różnicować sytuacji podatkowej firm działających w ich jurysdykcji, zatem rodzime firmy również mogą pośrednio skorzystać na CCCTB.

Prowadzący: Dlaczego niektóre Państwa są niechętne wprowadzeniu Dyrektywy?

L.B.: Podnosi się, że CCCTB to nie tylko korzyści, ale również koszty związane z jej wprowadzeniem, dostosowaniem przepisów, administrowaniem systemem rozliczeń pomiędzy poszczególnymi państwami z tytułu wpływów z podatków itp. Istnieją szacunki, że koszty te mogą, przynajmniej w krótkiej perspektywie przewyższać korzyści, zatem podstawowa przyczyna wprowadzenia CCCTB traci sens.
Jednak najważniejszą przyczyną niechęci jest obawa przed utratą kontroli nad ważnym mechanizmem generującym wpływy do budżetu.

Możliwość dostosowania przepisów podatkowych do aktualnych potrzeb państwa zostałaby poważnie ograniczona, jeśli podstawowe zasady wyliczenia zobowiązań podatkowych zostałyby usztywnione w obrębie Unii. Postrzega się zatem CCCTB jako ograniczenie suwerenności poszczególnych krajów i częściowe pozbawienie ich wpływu na kształtowanie wewnętrznej gospodarki.

 
Podatki, to wciąż ważny element konkurencji pomiędzy poszczególnymi krajami członkowskimi. Choć należy podkreślić, że CCCTB nie ingeruje w sferę stawek podatkowych, to jednak niektóre rozwiązania powodują, że jeden system podatkowy jest bardziej atrakcyjny od drugiego. Poszczególne kraje członkowskie, zwłaszcza kraje nowej Unii, obawiają się więc utraty wpływów generowanych przez atrakcyjność ich rodzimych rozwiązań podatkowych. Kraje tzw. Starej Unii też nie pozostają bez obaw, przewidując, że firmy będą manipulowały formułą alokacji wpływów podatkowych w ten sposób, aby alokować większość zysków do krajów z niską stawką podatkową.

Prowadzący: Jakie jest stanowisko Polski w sprawie CCCTB i co oznacza dla niej wprowadzenie Dyrektywy?

L.B.: Zarówno Polski rząd jak i parlament w oficjalnych notach kierowanych do Komisji zgłosiły zastrzeżenia do projektu CCCTB. Polska nie akceptuje zasady konsolidacji dochodów i alokacji wpływów z podatku CIT do poszczególnych krajów, czyli tego, co jest kluczem CCCTB. Względnie przychylne stanowisko Polska zachowuje natomiast wobec samego uproszczenia i ujednolicenia zasad opodatkowania w Unii, czyli tego, co jest podstawa CCTB (Common Corporate Tax Base).

Skutki wprowadzenia CCCTB dla Polski nie są do końca wiadome. Nie można obecnie jednoznacznie przewidzieć, czy efektem będzie zwiększenie czy utrata części wpływów do budżetu.

Na pewno wprowadzenie CCCTB będzie wiązać się z kosztami dostosowawczymi uczestnictwa we wspólnym systemie rozliczeń. Zakładając, że większość międzynarodowych przedsiębiorstw nie wybierze jednak polskich urzędów skarbowych jako miejsca, gdzie cała grupa będzie rozliczać podatki, może przyczynić się to do odciążenia polskiej administracji skarbowej.

Jednak brak akceptacji CCCTB nie oznacza zwolnienia z wszelkich działań. Polska będzie musiała również ocenić wpływ braku CCCTB na gospodarkę, głównie w aspekcie konkurencyjności systemu podatkowego i jego atrakcyjności dla inwestorów.

Prowadzący: Na jakie zmiany poza wprowadzeniem nowych regulacji, będą musiały przygotować się państwa akceptujące Dyrektywę?

L.B.: Sam sposób wprowadzenia Dyrektywy będzie już wyzwaniem. Jeśli cel ma zostać osiągnięty, prawidłowa implementacja Dyrektywy we wszystkich krajach jest kluczowa. Jednak Dyrektywa pozostawia krajom członkowskim wybór co do sposobu jej wprowadzenia, a w kwestiach, które nie zostały szczegółowo uregulowane, poszczególne kraje mogą zechcieć wprowadzić własne przepisy.

W nieprawidłowej implementacji Dyrektywy należy upatrywać zagrożenie dla systemu.
Po drugie, rozważenia będzie wymagać wpływ CCCTB na dotychczasowe bilateralne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także na bilateralne umowy międzynarodowe, jakie poszczególne kraje członkowskie zawarły pomiędzy sobą i krajami spoza Unii.

Ta sfera wymagać będzie analiz i działań dostosowawczych. Analizy wymagać będzie również wpływ nowych zasad obowiązujących przedsiębiorstwa międzynarodowe na sytuację podatkową podmiotów, które nie podlegają zasadom CCCTB, gdyż np. prowadzą działalność tylko w jednym kraju.

Mechanizm konsolidacji podstawy opodatkowania i alokacji wpływów do poszczególnych państw członkowskich wymaga sporej administracji na szczeblu unijnym, ale również krajowym. Musi powstać centralna baza danych, do której dostęp będą miały władze skarbowe poszczególnych krajów.

Wymagana będzie intensywna komunikacja pomiędzy władzami skarbowymi poszczególnych krajów. To wszystko wymaga przygotowania, procedur, mechanizmów rozpatrywania i rozstrzygania sporów, a więc także przygotowania kadr do administrowania tym systemem. 

Prowadzący: Leszku, dziękuję Ci bardzo za rozmowę.

L.B.: Dziękuję bardzo za rozmowę.

Prowadzący: A Państwu dziękuję za uwagę. Zapraszamy do wysłuchania kolejnych podcastów KPMG. Podcasty z cyklu "Podatki i rachunkowość 2012" oraz inne podcasty KPMG znajdą Państwo na naszej stronie internetowej www.kpmg.pl.