Nederland

Verstrikt in de bureaucratie van de zorg? 

Je levensstijl moet nu echt veranderen, zo heeft de huisarts je een paar maanden geleden bezworen. En hij voegde er aan toe dat ‘we’ je bloedwaarden goed in de gaten moeten houden om problemen te voorkomen. De gedachte van eindeloze wachttijden, labuitslagen en allerlei administratieve rompslomp bij de zorgspecialisten stemt je niet vrolijk.

Of elke dag een druppeltje voor een fijner leven?
Het kan anders. Je sluit een ‘lekker lang gezond’ contract met je zorgverzekeraar, die je tal van preventieve diensten biedt. Zoals makkelijk online afspraken maken bij het lokale gezondheids-centrum, waarin huisartsen, apothekers, fysiotherapeuten, het consultatiebureau, wijkverpleging en een sportschool samenwerken om mensen langer gezond te houden.


In het pakket van de zorgverzekeraar zit ook een gratis apparaatje voorzien van lab-on-a-chip technologie. Een druppeltje bloed prikken is daarmee voldoende om de waarden in je bloed te meten en het apparaatje geeft je als ‘bonus’ ook inzicht in je statistische kansen op veel voorkomende aandoeningen. Enkele seconden nadat je het druppeltje bloed hebt geanalyseerd, worden de resultaten via je telefoon gedeeld met jouw gezondheidscentrum en kun je eenvoudig een afspraak met hen maken als dit nodig is.


Via de app kun je met een opt-in contact zoeken met lotgenoten in de buurt die ook hun levensstijl aan het veranderen zijn. Het is erg leuk om daar met de app een spel van te maken. Deze week heb je weer vijf plaatsen gewonnen in de onderlinge competitie, vooral door je prima scores in de sportschool en de betere cholesterolwaarden in je bloed. Dat stimuleert om door te gaan, want je bent nu nog maar twee plekken verwijderd van eeuwige roem. En van een betere gezondheid natuurlijk. Als beloning voor het aantoonbaar verbeteren van je gezondheid verlaagt de zorgverzekeraar na enkele maanden hard werken je premie. Een extra stok achter de deur om het niet meer zover te laten komen.


eHealth dilemma
Er is nu al een overdaad aan handige apparaatjes op de markt om via je smartphone je bloeddruk, bloedsuikerspiegel, cholesterol of andere waarden zelf te monitoren. De Lab-on-a-chip technologie om de lithium bloedwaarde te meten voor manisch depressiviteit is bijna commercieel beschikbaar met een verwachte kostprijs van nog geen 10 euro per test. Ook is de genetische screening de controverse bijna voorbij. Voor 99 dollar bestel je bij het Amerikaanse GenTech bedrijf 23andme een genetische screeningset die je met het gemak van een zwangerschapstest inzicht geeft in jouw risicoprofiel voor tientallen aandoeningen en ouderdomsziekten. Het geeft tevens aan welke aandoeningen genetisch overdraagbaar zijn en voor welke medicijnen je gevoelig bent.


Als ‘healthconsument’ kun je zelf besluiten of je deze preventieve informatie ook met je gezondheidscentrum of je zorgverzekeraar deelt. Zij kunnen aantrekkelijke aanbiedingen doen aan mensen met een gezonde leefstijl en bewezen gezondheid. Via een eHealth data codicil kun je jouw geanonimiseerde gegevens ter beschikking stellen voor wetenschappelijk onderzoek.


Door het commercieel beschikbaar komen van betaalbare apparaatjes voor zelfdiagnose ontstaat een nieuw dilemma. De vraag is: wil je dit allemaal wel weten? De onvoorspelbaarheid maakt het leven juist interessant. Met deze technologische vooruitgang leven we bewuster, gezonder en langer. Of we gelukkiger worden is de vraag, hiervoor is nog geen app beschikbaar.


Preventief
Uit recent onderzoek van het Nederlands Instituut voor ICT in de zorg (NICTIZ, Ontwikkelingen in internetzorg voor patiënten, whitepaper ID12010) blijkt dat het gebruik van ‘internetzorg’ of eHealth nog beperkt is tot chronisch zieke patiënten, terwijl de potentie van eHealth voor zowel gezonde mensen als patiënten enorm is. Enkele feiten uit deze publicatie op een rij:

  • Huisartsen sturen 75 procent minder patiënten door naar de dermatoloog als ze via internet advies vragen aan een huidarts of dermatoloog over huidaandoeningen. Huisartsen maken digitale beelden van het plekje op de huid en beschrijven de klachten. Vervolgens adviseert de dermatoloog binnen een paar uur over de behandeling.
  • Toepassing van eHealth bij astma, diabetes, hartfalen en depressie bespaart 110 miljoen euro per jaar. Voordelen door afname van het ziekteverzuim zijn dan nog niet eens meegerekend (onderzoek bureau APE).
  • Bijna de helft van de huisartspatiënten (48%) is geïnteresseerd in consult via e-mail of internet. Dit blijkt uit het onderzoek ‘De huisarts-patiëntrelatie anno 2011’ van TNS-Nipo.

 

De eHealth technologie is dus beschikbaar en betaalbaar en helpt ons langer gezond te blijven. Je telecomprovider financieert ook je telefoon, dus waarom zou je zorgverzekeraar niet dit soort preventieve middelen verzorgen? Ondanks de potentie van eHealth zijn de zorgverzekeraars terughoudend met preventie¬programma’s. De meeste zorgverzekeraars bieden diverse cursussen aan en een jaarlijkse gezondheidstest, maar pakken niet echt door met innovatieve middelen voor zelfcontrole.


Door de zorgverzekeraars wordt de zogenaamde preventieparadox aangevoerd als belangrijke reden om niet in preventie te investeren. Dit houdt in dat een zorgverzekeraar die investeert in preventie niet per se de vruchten van die investering plukt, omdat verzekerden vrij zijn om ieder jaar over te stappen naar een andere zorgverzekeraar. In 2012 stapten 1 miljoen verzekerden over van aanbieder, dit is slechts 6% van alle verzekerden in Nederland. Zorgverzekeraars hebben dus belang bij preventie (voorkomen van schadelast) maar de baten van investeringen in preventie kunnen dus bij de concurrent terechtkomen.


Nieuw gaat voor oud
In 2012 hebben de zorgverleners, zorggebruikers en zorgverzekeraars in Nederland een Nationale implementatieagenda (NIA) opgesteld voor eHealth. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is ‘nieuw gaat voor oud’. Dit betekend dat de verzekeraars ervoor gaan zorgen dat eHealth toepassingen worden ingezet ter vervanging of ter voorkoming van gebruikelijke zorg. Niet alle zorgorganisaties zijn blij zijn met vormen van eHealth als 24-uursmonitoring op afstand. Deze vorm van substitutie leidt bij hen immers tot omzetverlies.


Hoe zorg je ervoor dat eventuele op korte termijn negatieve gevolgen van substitutie voor zorgorganisaties innovatie niet in de weg staan? Het succes van eHealth vraagt om goede afspraken over de effecten van substitutie tussen alle partijen in het zorgecosysteem, inclusief het Ministerie van VWS, zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Daarnaast zal veel afhangen van de publieke opinie hoe snel eHealth tot onze dagelijks leven zal doordringen. Wat gebeurt er met mijn gegevens? Is mijn privacy gewaarborgd? Hoe weet ik zeker dat mijn gegevens alleen anoniem worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek? Het eHealth data codicil bestaat nog niet, maar wie gaat het in het leven roepen en wie ziet toe op naleving?


Kortom, Nederlandse zorgorganisaties hebben op dit punt nog een grote stap te zetten. We kunnen tegenwoordig alles online regelen, behalve onze eigen zorg. Er worden voldoende interessante initiatieven opgezet die het patiënten makkelijker maken en ze meer bij de zorg betrekken. Preventie staat hierbij nog in de kinderschoenen.


KPMG
KPMG is van mening dat nu het moment is om deze initiatieven in het zorgecosysteem te bundelen, op te schalen en met gezamenlijke investeringen in eHealth een betere zorg te realiseren. KPMG adviseert en ondersteunt klanten in de zorgsector om succesvol om te gaan met de veranderingen die op hen afkomen. Daarbij staat zorg meetbaar beter maken centraal.

Contact

Contact
Jan de Boer, partner
 (020) 656 7982
Feature image

Stan Aldenhoven, director

 (020) 656 7982
Feature image

Ruben de Wolf, partner

 (020) 656 8032

 Ruben de Wolf

Share this

Share this